Dr Anna Polańska
KILKA FAKTÓW Z HISTORII OKRĘGU GDAŃSKIEGO ZWIĄZKU POLSKICH ARTYSTÓW FOTOGRAFIKÓW
Do 1947 r. działalność fotograficzna w Polsce miała znamiona twórczości amatorskiej
lub rzemieślniczej i nawet przynależność do elitarnego Fotoklubu Polskiego nie dawała
twórcom możliwości wykonywania wolnego zawodu artysty. Taka możliwość pojawiła się po
II wojnie światowej. 10 lutego 1946 r. odbyło się w Warszawie pierwsze nieformalne
zebranie członków-założycieli Polskiego Związku Artystów Fotografów (PZAF), na którym
uchwalono statut i powołano zarząd z Prezesem Janem Bułhakiem. W gronie osób
zakładających Związek był pochodzący z Wilna i osiadły w Gdańsku po 1945 r. Kazimierz
Lelewicz (legitymacja nr 8). Dokładnie rok później 10 lutego 1947 r. Związek został wpisany
do Rejestru Stowarzyszeń i Związków, i zaczął podlegać Ministerstwu Kultury i Sztuki (MKiS).
Pod koniec 1947 r. uchwalono zmianę nazwy na Polski Związek Fotografików (PZF).
Odwołanie się w nazwie do przedwojennego terminu „fotografika” jeszcze silniej miało
podkreślać artystyczny wymiar organizacji. Obecna nazwa Związek Polskich Artystów
Fotografików obowiązuje od 28 czerwca 1952 r.
W 1951 r. oficjalnie powołano terenowych mężów zaufania PZF, Gdańsk
reprezentował Kazimierz Lelewicz. W kolejnym roku Walne Zgromadzenie dokonało wyboru
Delegatów Okręgowych, którzy wchodzili w skład Plenum. Tym razem wybrano Edmunda
Zdanowskiego, który był także członkiem Komisji Artystycznej, a Tadeusz Wański zasiadał w
Zespole twórczym ds. wystawiennictwa i wydawnictw. Jednocześnie powołano lokalne
Zespoły Twórcze, które miały organizować działalność na danym terenie. W Gdańsku powstał
Zespół odpowiedzialny za „wszelkie prace wchodzące w zakres fotografiki”, którego
reprezentantem został Maksymilian Jankowski, a członkami: Kazimierz Lelewicz, Janusz
Uklejewski, Tadeusz Wański, Tadeusz Link, Kazimierz Komorowski, Mieczysław Wątorski,
Bolesław Zdanowska, Edmund Zdanowski i Bolesław Wrześniowski. Była to jedna z
pierwszych prób uregulowania struktur ogólnokrajowego Związku, która jednak nie zdała
egzaminu i po roku władze centralne ZPAF zaniechały tej praktyki. W 1956 r. ZPAF przystąpił
do Międzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej (FIAP – International Federation of
Photographic Art). FIAP patronowała wielu wydarzeniom, w tym organizowanym przez
gdańskie środowisko fotograficzne. Pierwszym artystą z Trójmiasta, który otrzymał tytuł
„Honoraire Excellence FIAP” był Tadeusz Wański, natomiast tytuł „Artiste FIAP” otrzymali
Kazimierz Lelewicz i Tadeusz Link. W kolejnych latach przybywało wyróżnionych fotografów.
Stanowiło to o prestiżu, do tego stopnia, że twórcy zostali zobligowani przez ZPAF do
umieszczania tej informacji w katalogach wystaw. W 1958 r. Delegatem Okręgowym został
Kazimierz Lelewicz. Trzy lata później wraz z nowym statutem ZPAF powstał Okręg Gdański z
Prezesem Maksymilianem Jankowskim. Rozpoczęto ścisłą współpracę z Gdańskim
Towarzystwem Przyjaciół Sztuki (GTPS) w strukturach, którego działała od 1958 r. Sekcja
Miłośników Fotografiki. Współpraca polegała na organizowaniu wystaw, konkursów i
działalności edukacyjnej.
Przez lata statut ZPAF przechodził modyfikacje, jednakże sprawy artystyczne zawsze
podlegały Komisji Artystycznej, wybieranej tak jak Zarząd Główny na okres trzyletniej
kadencji. Początkowo do ZPAF przyjmowano bez egzaminu byłych członków Fotoklubu
Polskiego, Fotoklubu Wileńskiego i Fotoklubu Warszawskiego. Pozostali kandydaci musieli
przejść proces weryfikacji na poziomie lokalnych struktur i zostać wprowadzeni przez co
najmniej dwóch członków rzeczywistych, a następnie ich twórczość musiała zaopiniować
centralna Komisja Artystyczna. Odnotujmy w tym miejscu, że od końca lat osiemdziesiątych
do 2020 r., w pięciu kadencja członkiem Komisji Artystycznej w Zarządzie Głównym ZPAF był
Witold Węgrzyn. W 1951 r. wprowadzono tzw. członka-kandydata, który po
udokumentowaniu działalności artystycznej mógł zostać członkiem rzeczywistym. Okręgi
współpracowały z mniejszymi oddziałami – delegaturami. W przypadku Gdańska była to
współpraca z Delegaturą Szczecińską, która stała się okręgiem dopiero w 1977 r.
Istotnym krokiem dla pozyskiwania przyszłych członków ZPAF było powołanie przy
GTPS w 1974 r., pierwszego w kraju Społecznego Studium Fotografiki na poziomie wyższej
uczelni. Kierownikiem Studium został Stefan Figlarowicz, a wśród wykładowców byli nie tylko
członkowie Okręgu Gdańskiego, ale też uznani w kraju fotografowie i teoretycy sztuki: Jerzy
Busza, Urszula Czartoryska, Zbigniew Dłubak, Juliusz Garztecki, Marek Holzman, Jerzy Olek,
Wojciech Prażuch czy Grzegorz Sztabiński. Inną propozycją skupiająca potencjalnych
kandydatów do ZPAF było utworzenie w 1976 r. przy Okręgu Gdańskim Koła dyskusyjnego
„Kwadrat Młodych” prowadzonego m.in. przez Witolda Węgrzyna.
Podległy MKiS związek artystyczny był zobligowany do prowadzenia szerokiej
działalności wystawienniczej. Podkreślmy, że tuż po wojnie prym w organizowaniu życia
fotograficznego wiodło środowisko amatorskie nota bene, w którym działało wielu członków
ZPAF. Jednym z największych i najważniejszych przeglądów w powojennej Polsce była
zorganizowana w 1948 r. w Sopocie przez Gdańskie Towarzystwo Fotograficzne (GTF)
Ogólnopolska Wystawa Fotografii Artystycznej i Amatorskiej w ramach Festiwalu Plastyki.
Sytuacja zmieniła się diametralnie w okresie realizmu socjalistycznego. W 1951 r. ZPAF
zawarł rezolucję z Polskim Towarzystwem Fotograficznym (PTF działało w l. 1947-1961)
odnoszącą się do zakresu odpowiedzialności i praw obu stowarzyszeń. Jednym z ustaleń był
zakaz wspólnego wystawiania i udziału w konkursach, który zaczął być powoli niwelowany od
połowy lat sześćdziesiątych. Doskonale widać to na przykładzie historii Salonu Portretu
Artystycznego organizowanego przez GTF w l. 1964-1979, gdy dopiero z czasem do jury
zapraszano członków OG ZPAF. Po dekadach odgórnie narzuconej separacji obu środowisk –
amatorskiego i zawodowego – znów możemy zaobserwować interesującą i owocną
współpracę. Od samego początku istnienia ZPAF, trójmiejscy fotograficy byli wyjątkowo
aktywni organizując i czynnie uczestnicząc w wystawach krajowych i światowych, na których
niejednokrotnie zdobywali nagrody i wyróżnienia. Już w 1947 r. Tadeusz Wański, Bolesława i
Edmund Zdanowscy, choć jeszcze nie członkowie ZPAF, brali udział w zbiorowej wystawie
Ponische Kunstphotographik der Gegenwart zorganizowanej w Muzeum Polskim w
Rapperswilu. W tym samym roku odbyła się I Ogólnopolska Wystawa Fotografiki w
Poznaniu, w której udział wzięli: Jerzy Dygasiewicz, Tadeusz Wański (II nagroda MKiS),
Bolesława Zdanowska i Edmund Zdanowski (III nagroda MKiS). Wystawa dała początek
regularnym, ogólnopolskim przeglądom organizowanym od 1952 r. w Warszawie przez ZPAF,
w których uczestniczyło wielu twórców z Okręgu Gdańskiego: Maksymilian Jankowski,
Kazimierz Komorowski, Andrea Lachmanowicz, Kazimierz Lelewicz, Tadeusz Link, Henryk
Nowak, Janusz Rydzewski, Eugeniusz Skrzydłowski, Irena Suchorzewska, Janusz Uklejewski,
Tadeusz Wański, Mieczysław Wątorski, Bolesława Zdanowska i Edmund Zdanowski. Prace
fotografików z Trójmiasta pojawiły się także na przygotowanej przez ZPAF I
Międzynarodowej Wystawie Fotografii Artystycznej (1957) oraz kolejnych w 1961 i 1966 r. Z
okazji kolejnych jubileuszy ZPAF nie mogło zabraknąć na wystawach przedstawicieli Okręgu
Gdańskiego. Ich zdjęcia prezentowano regularnie w wydawanym od 1959 r. przez ZPAF
„Almanachu”.
Historia polskiej fotografii odnotowuje dwa ważne wydarzenia, które w latach
sześćdziesiątych i siedemdziesiątych Okręg Gdański ZPAF organizował wspólnie z GTPS. W
1962 r. odbył się krajowy Salon Fotografików Polski Północnej „Złocisty Jantar”, a w
momencie zmiany formuły na otwarty konkurs ogólnopolski, od 1974 r. przyjęto nazwę
Konkurs Fotografii Polskiej „Złocisty Jantar”. Drugim – międzynarodowym wydarzeniem było
zainicjowane w 1963 r. Biennale Fotografii Artystycznej Krajów Nadbałtyckich, od 1967 r.
pod nazwą Biennale Fotografiki Krajów Bałtyckich, natomiast ostatnie z 1979 r. nosiło nazwę
Biennale Fotografii Krajów Nadbałtyckich. Obie imprezy miały cykl dwuletni i były
organizowane naprzemiennie. Ich artystyczny wymiar stał na najwyższym poziomie, a rangę
wydarzeń podnosiły patronaty krajowe i międzynarodowe, np. MKiS, Ministerstwa Żeglugi,
Wojewódzkich Ośrodków Kultury czy FIAP. Wystawy eksponowano w prestiżowych
przestrzeniach – Muzeum Zamku Malborskiego, Muzeum Narodowe w Gdańsku, BWA w
Sopocie, Salon Wystawowy Pracowni Sztuk Plastycznych w Gdyni. Do jury zapraszano
wybitnych artystów i teoretyków sztuki: Szymona Bojko, Jerzego Buszę, Urszulę Czartoryską,
Zbigniewa Dłubaka, Edwarda Hartwiga, Marka Holzmana, Jerzego Lewczyńskiego, Zbigniewa
Łagockiego, Wiesława Prażucha, Zofię Rydet i wielu innych. Dbano także o odpowiednią
oprawę, ekspozycjom towarzyszyły katalogi, dyplomy, medale, plakietki okolicznościowe i
liczne nagrody. W ramach kolejnych edycji lub w czasie pomiędzy, odbywały się imprezy
towarzyszące, tj. plenery w: Stoczni Gdańskiej (1968), Łebie (1971), Porcie Północnym
(1973), Gdańsku Sobieszewie (1979); czy spotkania: Wieczory Krajów Bałtyckich, Dni Kultury
Krajów Bałtyckich, Wieczory autorskie, Wieczory poświęcone wielkim twórcom i Gdańskie
wieczory twórczości fotograficznej. Miały one walor edukacyjny i często dotyczyły
problematyki fotografii jako sztuki. Początkowo Salon „Złocisty Jantar” był przeglądem prac
tylko członków ZPAF z Ziem Północnych. Grand Prix pierwszego Salonu otrzymał Janusz
Uklejewski. W kolejnych edycjach również inni członkowie Okręgu Gdańskiego byli
nagradzani głównymi nagrodami: Maksymilian Jankowski (1964), Tercjan Multaniak (1970).
W momencie zmiany formuły, za którą odpowiedzialny był Stefan Figlarowicz, który w 1974
roku został Prezesem OG ZPAF, wydarzenie stało się ogólnopolskim konkursem skierowanym
do zawodowców i amatorów. Wprowadzono działy, które miały pogodzić zwolenników
różnych tendencji twórczych: Fotografia mówi, Inny obraz świata, Czas zatrzymany,
Fotografia użytkowa. Bardzo wielu artystów z Okręgu Gdańskiego zdobyło nagrody i
wyróżnienia podczas kilku edycji Konkursu, wymieńmy tu chociażby tylko laureatów Grand
Prix: Leszek Brogowski – Inny obraz świata (1977), Małgorzata Borowska – Fotografia
użytkowa (1979), zespół w składzie: Bogusław Nieznalski, Janusz Rydzewski i Stanisław
Składanowski – Fotografia mówi (1982/1984). Komisarzem Salonów był Maksymilian
Jankowski, w kolejnych latach funkcję tę sprawowali: Stefan Figlarowicz, Leszek Brogowski,
Zbigniew Gąsior i Zygmunt Reszka. „Złocisty Jantar” był wydarzeniem wysoko cenionym
przez środowisko branżowe, szczególnie po zmianie formuły, gdy Władze ZPAF i krytyka
artystyczna uznały Konkurs za najważniejszą konfrontacją artystyczną w Polsce. Natomiast
międzynarodowe Biennale Fotografii Artystycznej Krajów Nadbałtyckich stało się
wyjątkowym forum dla twórców z basenu Morza Bałtyckiego. Tu podobnie, przez pierwsze
edycje organizatorem spotkań był Maksymilian Jankowski, a w jury zasiadali wyłącznie
członkowie ZPAF. Liczny udział fotografów z siedmiu państw – Dania, Finlandia, Norwegia,
NRD, Polska, Szwecja i Związek Radziecki, powodował dużą konkurencję, niemniej wielu
artystów z Trójmiasta zostało wyróżnionych medalami: Janusz Rydzewski (1965), Tercjan
Multaniak (1965), Maksymilian Jankowski (1967), Tadeusz Link (1969), Maksymilian
Jankowski (1971), Marian Murman (1971), Witold Węgrzyn (1973), Zenon Mirota (1973). W
1979 r. Leszek J. Pękalski podjął się trudu zorganizowania, po kilkuletniej przerwie, tego
międzynarodowego wydarzenia pod hasłem „Współczesność – człowiek, kultura,
cywilizacja”, czuwając nie tylko nad konkursem ale też nad organizacją pleneru i wystawy. Z
perspektywy czasu „Złocisty Jantar” i Biennale są o tyle ważne, że z jednej strony odnoszą się
do działalności artystycznej środowiska, z drugiej wychodzą poza lokalny obszar pokazując
zmiany zachodzące w estetyce medium na przestrzeni dwóch dekad.
W 1976 r. Stefan Figlarowicz został prezesem Zarządu Głównego ZPAF, a Okręgiem
Gdańskim zarządzał Janusz Rydzewski. Władzom po latach starań udało się doprowadzić do
uruchomienia w 1977 r., jednej z pięciu w kraju galerii pod patronatem ZPAF. W l. 1978-1981
oficjalnie działała Galerii GN. Kierownikiem artystycznym został Leszek Brogowski, który
współprowadził Galerię GN razem z krytykiem Marcelim Bacciarellim oraz artystami Pawłem
Borkowski, Wojciechem Leszczyńskim, Grzegorzem Sztabińskim i Witoldem Węgrzynem.
Miejsce to wpisywało się w charakterystyczny dla lat siedemdziesiątych ruch galeryjny i
„sieć” powiązań artystycznych, które dotyczyły szeroko rozumianej sztuki neoawangardowej
i fotomedializmu. W Galerii GN wystawiali twórcy związani chociażby z Permafo, Foto-
Medium-Art czy Warsztatem Formy Filmowej. Wśród polskich twórców znajdziemy takie
nazwiska jak: Jan Berdyszak, Wojciech Bruszewski, Witosław Czerwonka, Zbigniew Dłubak,
Ireneusz Kulik, Teresa Murak, Jerzy Olek, Jadwiga Przybylak, Andrzej Różycki, Zbigniew
Staniewski czy Ryszard Tabaka. Oprócz wystaw indywidualnych i grup artystycznych z Polski i
świata (Czechosłowacji, Islandii, Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii) organizowano wykłady,
seanse filmowe i spotkania autorskie. Wyróżnikiem Galerii GN na tle innych awangardowych
galerii w Polsce był jej udział w organizowaniu wystaw związanych z ruchem
solidarnościowym, np. objazdowej ekspozycji Wydarzenia. Dokumenty z historii. Wydawano
katalogi, które stały się forum wypowiedzi artystycznej i krytycznej nierzadko daleko
odbiegającej od kontekstu wystawy. Galeria GN była prężnie działającym organizmem i
pełniła rodzaj misji w stosunku do odbiorcy sztuki.
O misji OG ZPAF innego rodzaju możemy mówić, gdy pada hasło „fotografia
marynistyczna”. Gdańskie środowisko fotograficzne predysponowane, ze względu na
usytuowanie, akcentowało swoją odrębności na tle pozostałych ośrodków w Polsce poprzez
twórczość i działania promujące temat morski w fotografii. Zostało przełamane tradycyjne
ukazywanie tematów związanych z morzem. Do wizerunków rybaków, żeglarzy i marynarzy,
dołączyli stoczniowcy i portowcy. Koncentrując się wyłącznie na działalności artystycznej
zauważamy, że oprócz licznych wystaw indywidualnych (Mieczysław Cieślak, Krzysztof
Kamiński, Tercjan Multaniak, Zenon Mirota, Janusz Uklejewski, Bolesława i Edmund
Zdanowscy, Zygmunt Reszka, Ryszard Wiliński czy Halina Wasielke-Cieślak), marynistyka była
obecna od samego początku istnienia ZPAF. Czasem stanowiła okazjonalnie ujęcie, jak np. w
l. 1973-1975, gdy GTPS zorganizowało „Ogólnopolską akcję kulturalną towarzyszącą budowie
Portu Północnego w Gdańsku”, podczas której odbyły się liczne konkursy i wystawy
fotograficzne pod patronatem ZPAF. Już na wystawach w ramach Festiwalu Plastyki, pojawiło
się hasło ukute przez Jana Bułhaka „twarzą do morza”, utworzono też dział konkursowy
„Morze i praca na morzu”. Kolejnym krokiem była zorganizowana w 1962 r. wystawa
prezentującą dorobek członków OG ZPAF pt. Gdańsk i morze. Wystawa fotografiki w ramach
obchodów X wieków Gdańska. Salon „Złocisty Jantar” i międzynarodowe Biennale – wraz z
całą oprawą, wydarzeniami towarzyszącymi i formami nagród, np. w 1972 r. Marian Murman
i Zenon Mirota otrzymali nagrody Ministra Żeglugi, stały się forum do poruszenia zagadnień
związanych z promowaniem marynistyki, szczególnie w czasie, gdy za oba wydarzenia był
odpowiedzialny ich pomysłodawca i organizator Maksymilian Jankowski. Przed
wprowadzeniem stanu wojennego zorganizowano dwie monumentalne wystawy
marynistyczne – Polska fotografia marynistyczna (1978) pokazywana również za granicą i
Morze i Gdańsk. Fotografika (1980), które zebrały prace większości członków OG ZPAF.
Wydarzenia społeczno-polityczne związane z ruchem solidarnościowym spowodowały, że
sylwetki stoczniowców i portowców przestały być kojarzone tylko z morzem, stały się
ikonami walki o wolność. Po ogólnokrajowym kryzysie pierwszej połowy lat osiemdziesiątych
nie powrócono już do oficjalnych starań upowszechniających marynistykę.
Cenzurą do zatrzymania wszelkich aktywności w kraju, w tym dynamicznego rozwoju
działalności gdańskiego środowiska fotograficznego było wprowadzenie stanu wojennego.
Dopiero 23 maja 1983 r. w siedzibie Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki odbyło się
posiedzenie Zarządów Głównych – GTPS, GTF i OG ZPAF reprezentowany przez ówczesnego
Prezesa Zbigniewa Gąsiora. Celem spotkania było omówienie „sytuacji fotografii i form jej
upowszechniania”. Czas pokazał, że powrót do organizowania międzynarodowych i
ogólnopolskich wystaw nie był możliwy. Swoją uwagę Okręg Gdański skupił na wystawach
indywidualnych, a także na kontynuowaniu działań wokół Galerii. Kierownictwo Galerii
powierzono Krystynie Andryszkiewicz. W 1985 r. miejsce otrzymało nazwę – Gdańska Galeria
Fotografii i powołano Radę Artystyczną w składzie: Krystyna Andryszkiewicz, Witold
Węgrzyn, Małgorzata Borowska-Protasiuk, Stefan Figlarowicz. W Galerii odbywały się liczne
wystawy indywidualne, którym towarzyszyły katalogi również z tekstami krytycznymi o
sztuce. Zainicjowano kilka projektów polegających na współpracy wewnątrzśrodowiskowej.
W tym czasie od 1986 r. Okręgiem Gdańskim ZPAF kierował Krzysztof Jakubowski. W l. 1986-
1989 odbyły się trzy edycje projektu „Kolekcja Gdańska” zwieńczone wystawami. Była to
współpraca z ówczesnym Muzeum Historii Miasta Gdańska, polegająca na zebraniu
autorskich fotografii dokumentujących Gdańsk widziany oczami artystów-fotografów.
Kolejną inicjatywą był realizowany w l. 1984-1988 projekt „Fotografia u Ciebie”, który przyjął
ogólnopolski wymiar, bo oprócz trójmiejskich fotografików w akcji brali udział uznani twórcy,
m.in.: Edward Hartwig, Mariusz Hermanowicz, Waldemar Jama, Romuald Kutera, Jerzy Olek,
Paweł Pierściński, Małgorzata Potocka czy Zbigniew Tomaszczuk. W Gdańskiej Galerii
Fotografii odbywały się wernisaże, a następnie prace wystawiano na sprzedaż. Te tzw.
wystawy-kiermasze oprócz komercyjnego wydźwięku, pozwalały widzowi na bycie również
mecenasem sztuki fotograficznej.
Powolna stabilizacja po roku 1989 umożliwiła kolejnemu prezesowi, którym
ponownie w 1991 r. został Stefan Figlarowicz, na uruchomienie działającego przy Galerii
Studium Fotografii Artystycznej, a w 1995 r. Gdańska Galeria Fotografii stała się Oddziałem
Muzeum Narodowego w Gdańsku. W XXI w. Okręg Gdański ZPAF wprowadził prezes Zdzisław
Błażejczyk, pełniący tę funkcję od 1997 r. Oprócz działalności artystycznej, twórca
dokumentował pierwsze lata istnienia i rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego. Dzięki
zachowanym zdjęciom Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego może opowiadać historię uczelni
poprzez obrazy. Podobnie jest w innych gdańskich uczelniach, z którymi w swoich karierach
fotograficznych związani byli członkowie ZPAF. W założonej w 1958 r. „Kronice Studenckiej.
Ilustrowanym Magazynie Studentów Politechniki Gdańskiej” pracowali, m.in.: Stefan
Figlarowicz, Erazm Wojciech Felcyn, Edward Grzegorz Funke, Paweł Borkowski, Leszek
Borkowski, Zbigniew Gąsior, Wojciech Leszczyński. Dla historii Akademii Sztuk Pięknych w
Gdańsku nieoceniona jest dokumentacja w wykonaniu Witolda Węgrzyna, który również jako
wykładowca tej uczelni przez wiele lat był kierownikiem Międzywydziałowego Zakładu
Fotografii i Wyższych Zaocznych Studiów Fotografii. Dodajmy, że z akademią związani byli
inni członkowie OG ZPAF – Leszek Brogowski, Małgorzata Borowska, Włodzimierz Habel,
Marian Murman, Leszek J. Pękalski i Zbigniew Treppa. Od 2007 r. przez piętnaście lat funkcję
prezesa pełnił Stanisław Składanowski. Artysta jest kojarzony z wyjątkowymi
fotoreportażami z festiwalu solidarności w Stoczni Gdańskiej i wydarzeniami po sierpniu
1980 r. Podkreślmy, że zdjęcia o takiej tematyce wykonywali też inni twórców z Okręgu
Gdańskiego, chociażby Sławomir Fiebig, Stefan Figlarowicz, Janusz Bałanda-Rydzewski,
Krzysztof Jakubowski, Zenon Mirota i Bogusław Nieznalski, przenosząc swoją artystyczną
percepcję z dotychczasowej tematyki na taką, w której powiedzielibyśmy za Henri Cartier-
Bressonem istotny był „decydujący moment”. W 2023 r. prezesem Okręgu Gdańskiego został
Jacek M. Kozłowski, który zainicjował cykl spotkań autorskich z fotografami. 15 maja 2024 r.
Nadzwyczajne Walne Zebranie Okręgu Gdańskiego ZPAF wybrało obecną prezes Małgorzatę
Bilicka.
Działalność ZPAF nieprzerwanie od 1947 r. do chwili obecnej stanowi wyjątkowo
interesujący obraz twórczych wypowiedzi. Na początku lat sześćdziesiątych, w momencie
otrzymania przez poszczególne okręgi osobowości prawnej, Okręg Gdański ZPAF liczył
raptem dwanaście osób, teraz jest trzy razy więcej fotografek i fotografów, o bardzo
zróżnicowanym patrzeniu na sztukę fotografii, co stanowi o wyjątkowości tej zawodowej
organizacji twórczej skupionej wokół medium fotografii.
(styczeń 2025)