Janusz Bałanda-Rydzewski (ur. 8 czerwca 1931 w Gdyni, zm. 17 marca 2014 w Gdańsku) – polski artysta fotograf, fotoreporter, uhonorowany tytułem Artiste FIAP (AFIAP). Członek rzeczywisty i Artysta Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej (AFRP). Członek rzeczywisty i prezes Zarządu Okręgu Gdańskiego Związku Polskich Artystów Fotografików. Członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Członek Stowarzyszenia Marynistów Polskich.
Janusz Bałanda-Rydzewski był zawodowo i twórczo związany z morzem, związany z gdańskim środowiskiem fotograficznym – mieszkał, pracował i tworzył w Gdańsku, fotografował od wielu lat. Jako fotoreporter współpracował (m.in.) z Centralną Agencją Fotograficzną, Europa Press, Centralnym Muzeum Morskim, Dziennikiem Bałtyckim, Morzem, Panoramą Północy. Miejsce szczególne w jego twórczości zajmowała tematyka związana z morzem, fotografia marynistyczna; był jednym
z fotoreporterów Solidarności, twórcą obszernej dokumentacji fotograficznej z działalności polskiej opozycji (m.in. z okresu strajków sierpnia ’80 oraz stanu wojennego w Polsce 1981–1983).
Janusz Bałanda-Rydzewski jest autorem i współautorem wielu wystaw fotograficznych – indywidualnych i zbiorowych – krajowych i międzynarodowych – w Polsce i za granicą. Brał aktywny udział w Międzynarodowych Salonach Fotograficznych, organizowanych (m.in.) pod egidą FIAP, zdobywając wiele akceptacji, medali, nagród, wyróżnień, dyplomów, listów gratulacyjnych. W 1961 roku został przyjęty w poczet członków rzeczywistych Okręgu Gdańskiego Związku Polskich Artystów Fotografików (obecnie Okręgu Pomorskiego), w którym od 1976 roku do 1981 pełnił funkcję prezesa Zarządu OG ZPAF. W 2000 roku został przyjęty w poczet członków Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej Stowarzyszenia Twórców (legitymacja nr 139).
Pokłosiem udziału w Międzynarodowych Salonach Fotograficznych (pod patronatem FIAP) było przyznanie Januszowi Bałanda-Rydzewskiemu tytułu honorowego Artiste FIAP (AFIAP) – tytułu nadanego przez Międzynarodową Federację Sztuki Fotograficznej FIAP, obecnie z siedzibą w Luksemburgu.
Janusz Bałanda-Rydzewski zmarł po ciężkiej chorobie w dniu 17 marca 2014 w Gdańsku, nabożeństwo żałobne odbyło się 25 marca w kościele św. Brygidy w Gdańsku. Jego fotografie znajdują się (między innymi) w zbiorach Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku oraz w Archiwum Fotografii Ośrodka KARTA.
Stanisław Składanowski o Januszu Bałanda-Rydzewskim:
Wszyscy doskonale znaliśmy Janusza jako człowieka życzliwego, zaangażowanego w sprawy dotyczące naszego okręgu, fotografii i Związku Polskich Artystów Fotografików, którego był członkiem a także Prezesem Okręgu w latach 1976 – 1981. Należał również do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy oraz Fotoklubu RP a także Stowarzyszenia Marynistów Polskich.
Był artystą aktywnym niemal do ostatnich dni swojego życia. Pomimo poważnej nagłej choroby w roku 2013, szybko doszedł do siebie i zaczął uczestniczyć w spotkaniach i plenerach, nie dając odczuć jej skutków.
Twórczo i zawodowo związany był z morzem od dawna, poprzez pracę w redakcjach czasopism m. in. Dziennik Bałtycki, Morze, Panorama Północy, realizował tematy związane z morzem i nie tylko.
Czynnie uprawiał żeglarstwo, nurkowanie i kąpiele zimowe z morsami. Zawsze podziwialiśmy jego sprawność fizyczną i nie poddawanie się upływającemu czasowi, pomimo że był najstarszym z nas w Okręgu – miał 83 lata.
Był jednym z niewielu, którzy uczestniczyli z aparatem w strajkach sierpnia ’80, stanu wojennego i późniejszych wydarzeniach, związanych z przemianami ustrojowymi w Polsce, z którymi był silnie i emocjonalnie związany jako czynny uczestnik. Posiadał bardzo bogatą dokumentację fotograficzną z tych wydarzeń. W Jego bogatym dorobku artystycznym znajduje się wiele znanych zdjęć z tych wydarzeń, w tym fotografia ze stanu wojennego w Gdańsku, która stała się najbardziej znaną ikoną fotograficzną z tego okresu – przedstawiająca pluton ZOMO w staranowanej przez czołgi bramie Stoczni Gdańskiej, pod lufami tychże czołgów.
Brał udział w wielu wystawach i wydawnictwach albumowych zarówno w kraju jak też poza granicami Polski. W ostatnich latach ściśle współpracował z Zarządem Regionu Solidarności w Gdańsku oraz Europejskim Centrum Solidarności.
Posiadał ważne odznaczenia państwowe za działalność na polu fotografii: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Srebrny Krzyż Zasługi. Zasłużony Pracownik Morza (trzykrotnie nadany przez Ministerstwo Żeglugi i Gospodarki Morskiej). Zasłużony Działacz Kultury, nadany przez Ministerstwo Kultury i Sztuki. Tutuł A. FIAP nadany przez Międzynarodową Federację Sztuki Fotograficznej.
Wraz z odejściem Janusza, tracimy pogodnego i uczynnego kolegę oraz przyjaciela, oddanego bez reszty i do końca swoich dni sztuce fotografii. CZEŚĆ JEGO PAMIĘCI.